[GTranslate]

Een overeenkomst, wat houdt dit in?

pexels-photo-955389-1920w

In deze blog ga ik het hebben over overeenkomsten. Wat is een overeenkomst? Hoe komt een overeenkomst tot stand? Hoe dient de inhoud van een overeenkomst uit te worden gelegd en wat zijn de gevolgen van het niet nakomen hiervan? Dit zijn enkele vragen die hieronder aan bod zullen komen.

Wat is een overeenkomst?
Een overeenkomst is een afspraak tussen twee of meerdere partijen. Een overeenkomst kan zowel schriftelijk als mondeling overeengekomen worden. Ik raad u aan om een overeenkomst schriftelijk overeen te komen, omdat u zo verwarring en discussie kan voorkomen. Op het moment dat u ervoor kiest om dit schriftelijk vast te leggen helpt dit ook bij het aantonen van de gemaakte afspraken. Bij een mondelinge overeenkomst is dit lastiger.

U mag zelf bepalen met wie u een overeenkomst sluit en wat de inhoud daarvan is. Dit noem je in juridische termen contractsvrijheid. U mag in de volgende twee gevallen geen overeenkomst sluiten:

  1. Wanneer een persoon handelingsonbekwaam is. Een persoon is handelingsonbekwaam wanneer hij of zij niet in staat is om zelfstandig beslissingen over het eigen leven te kunnen nemen op verantwoorde wijze.
  2. Op het moment dat de overeenkomst in strijd is met de wet. De inhoudt van de overeenkomst mag niet in strijd zijn met de wet openbare orde of goede zeden. Onder openbare wordt verstaan de maatschappelijke rust en veiligheid, waarin burgers kunnen leven. Goede zeden houdt in wat men acceptabel vindt in de maatschappij. Dit staat geregeld in artikel 3:40 Burgerlijk Wetboek. 

Voordat er daadwerkelijk een overeenkomst wordt gesloten, zit u in de onderhandelingsfase. Deze fase wordt de precontractuele fase genoemd. In deze fase gaat het slechts nog om het onderhandelen over de inhoud van de overeenkomst en worden er nog geen afspraken vastgelegd. Toch mag u niet zomaar deze onderhandelingen afbreken. Dit staat niet in de wet geregeld, maar de Hoge Raad heeft zich hier al meermaals over uitgelaten. Zo heeft de Hoge Raad bepaald dat er aan een aantal voorwaarden moet zijn voldaan om de onderhandelingen nog af te kunnen breken.

Een bekende uitspraak waaruit blijkt dat u aansprakelijk kan worden gesteld voor het afbreken van onderhandelingen is het arrest Plas-Valburg. De Hoge Raad heeft op 18 juni 1982 hier het volgende over gezegd:

“Een partij is aansprakelijk voor het afbreken van onderhandelingen indien hier op grond van gerechtvaardigd vertrouwen erop kon vertrouwen dat hij het contract zou krijgen. Bij dit arrest ging het namelijk om een bouwonderneming Plas die op verzoek van de gemeente Valburg een offerte had ingediend voor een te bouwen zwembad. Uiteindelijk kreeg Plas alhoewel alle omstandigheden het contract niet. De Hoge Raad oordeelde dat hier terecht aansprakelijkheid was aangenomen voor de gemeente Valburg. Plas mocht ervanuit gaan dat op grond van gerechtvaardigd vertrouwen hij het contract zou krijgen”.

Hoe dien je een overeenkomst uit te leggen?
De Hoge Raad heeft in 1981 een criterium bedacht hoe je een overeenkomst dient uit te leggen. Dit criterium wordt het Haviltex- criterium genoemd. Het criterium houdt in dat er niet alleen moet worden gekeken naar de taalkundige betekenis van de tekst, maar ook naar de betekenis die partijen aan die tekst mocht toekennen. Bij het sluiten van een overeenkomst moet worden gekeken naar de bedoeling van partijen. Om de bedoeling van partijen te bepalen kan naar de volgende elementen worden gekeken: 

  • De maatschappelijke kringen
  • Rechtskennis
  • De context van het contract
  • Hoe de overeenkomst tot stand is gekomen

Wat kunt u doen als een overeenkomst niet wordt nagekomen?
Mocht het zo zijn dat een overeenkomst niet wordt nagekomen, zijn er verschillende manieren om dit op te lossen. De verschillende mogelijkheden zal ik hieronder voor u uiteen zetten.

  1. Nakoming vorderen
    Eén der partijen kan nakoming van de overeenkomst vorderen. Dit houdt in dat de gemaakte afspraken alsnog 
    moeten worden nagekomen. 
  2. Opschorten
    Het recht om op te schorten houdt in dat een schuldenaar die een opeisbare vordering heeft op zijn schuldeiser bevoegd is de nakoming van zijn verbintenis op te schorten tot voldoening van zijn vordering plaatsvindt. In andere woorden betekent dit dat u uw deel van de overeenkomst, zoals bijvoorbeeld betaling, niet hoeft na te komen tot de schuldeiser is nagekomen.
  3. Ontbinden
    Dit betekent dat u de overeenkomst kan beëindigen. Op dat moment ontstaan er ongedaanmakingsverbintenissen, wat betekent dat de prestaties die al zijn verricht moeten worden teruggedraaid.
  4. Schadevergoeding eisen
    Indien u schade lijdt doordat de overeenkomst niet wordt nagekomen dan kunt u deze schade verhalen op de andere partij.

Kortom een overeenkomst zijn afspraken waarbij twee of meerdere personen afspreken over een weer iets te doen. Bij het sluiten van een overeenkomst heeft u contractsvrijheid wat betekent dat u zelf mag bepalen met wie u een overeenkomt sluit en wat de inhoud daarvan is. De fase voordat u daadwerkelijk een overeenkomst sluit, heet de precontractuele fase. Hoe u een overeenkomst dient uit leggen kunt u vinden in het Haviltex-criterium. Tot slot zijn er verschillende manieren om het niet nakomen van een overeenkomst op te lossen namelijk door middel van nakoming vorderen, opschorten, ontbinden of schadevergoeding eisen.

Mocht u meer informatie willen ontvangen over het sluiten van een overeenkomst of bijvoorbeeld hulp nodig hebben bij het opstellen van een overeenkomst, neem dan gerust contact op met een van onze Dependables.

Deel dit artikel

Wilt u op de hoogte blijven van relevante juridische informatie?

Abonneer op onze nieuwsbrief